Weerverschijnselen · 3 min leestijd · bijgewerkt oktober 2026
Waar komt de knal of het gerommel van onweer vandaan?
Door de redactie van Weermeisje · dagelijks het weer sinds 2012
Een felle bliksemflits en even later… Bam! Maar waar komt dat geluid eigenlijk vandaan?
Hoe ontstaat de donder?
Bij een bliksemontlading wordt de lucht rondom de bliksem in een fractie van een seconde extreem heet. De temperatuur kan oplopen tot wel 30.000 graden! Daardoor zet de lucht razendsnel uit en ontstaat er een schokgolf. Die horen wij als donder.
Waarom zie je eerst de bliksem?
Maar waarom zie je de bliksem bijna altijd eerder dan je de donder hoort? Dat komt doordat licht veel sneller reist dan geluid. Het licht van de bliksem bereikt je vrijwel direct, terwijl geluid door de lucht ongeveer 340 meter per seconde aflegt. Hoe verder het onweer weg is, hoe langer je dus op de donder moet wachten.
Ook het geluid zelf kan verschillen. Bij bliksem dichtbij hoor je vaak een korte, harde knal. Is de bliksem verder weg, dan komen de geluidsgolven van verschillende delen van het bliksemkanaal op verschillende momenten bij je aan. Daardoor hoor je eerder een langer gerommel.
Tot hoever kun je onweer horen?
De donder is meestal tot ongeveer 15 à 20 kilometer afstand te horen. Hoe ver het geluid precies draagt, hangt onder andere af van de wind, temperatuur en het omgevingsgeluid. Zie je wel bliksem, maar hoor je geen donder? Dan is het onweer ver weg.
Zelf uitrekenen hoe ver het onweer is
Wist je dat je zelf eenvoudig kunt uitrekenen hoe ver het onweer bij je vandaan is? Tel het aantal seconden tussen de bliksemflits en de donder en deel dit door drie. Zie je bijvoorbeeld een bliksemflits en hoor je 9 seconden later de donder? Dan is de bliksem ongeveer 3 kilometer bij je vandaan. In onderstaande tabel zie je hoe ver de bliksem ongeveer van je verwijderd is.
| Aantal seconden | Afstand tot bliksem (km) |
|---|---|
| 3 | 1 |
| 6 | 2 |
| 9 | 3 |
| 12 | 4 |
| 15 | 5 |
| 18 | 6 |
| 21 | 7 |
| 24 | 8 |
| 27 | 9 |
| 30 | 10 |
Verder lezen: Wat is een shelf cloud?, Hoe kan het hagelen als het 25 graden is?, Wat betekent code oranje eigenlijk?
Veelgestelde vragen
Hoe ontstaat donder?
Bij een bliksemontlading wordt de lucht rondom de bliksem in een fractie van een seconde extreem heet, tot wel 30.000 graden. De lucht zet daardoor razendsnel uit en er ontstaat een schokgolf. Die schokgolf horen wij als donder.
Waarom zie je de bliksem eerder dan je de donder hoort?
Licht reist veel sneller dan geluid. Het licht van de bliksem bereikt je vrijwel direct, terwijl geluid ongeveer 340 meter per seconde aflegt. Hoe verder het onweer weg is, hoe langer je op de donder moet wachten.
Hoe reken je uit hoe ver het onweer bij je vandaan is?
Tel het aantal seconden tussen de bliksemflits en de donder en deel dat door drie. Tel je 9 seconden, dan is het onweer ongeveer 3 kilometer bij je vandaan.
Waarom hoor je soms een knal en soms gerommel?
Bij bliksem dichtbij hoor je vaak een korte, harde knal. Is de bliksem verder weg, dan komen de geluidsgolven van verschillende delen van het bliksemkanaal op verschillende momenten bij je aan. Daardoor hoor je een langer gerommel.
Tot hoever kun je onweer horen?
Meestal tot ongeveer 15 à 20 kilometer. Hoe ver het geluid draagt, hangt onder andere af van de wind, de temperatuur en het omgevingsgeluid. Zie je wel bliksem maar hoor je geen donder, dan is het onweer ver weg.
Lees ook
- Waarom is er altijd zoveel ruzie en gezeur over het weer? (Weerverschijnselen · 3 min)
- Waarom is de lucht blauw? (Weerverschijnselen · 4 min)
- Hoe werkt een buienradar eigenlijk? (Weerverschijnselen · 4 min)
