Seizoenen · 2 min leestijd · bijgewerkt oktober 2026

Wanneer is de kortste dag van het jaar?

Door de redactie van Weermeisje · dagelijks het weer sinds 2012

Na de zomer wordt het 's avonds steeds vroeger donker. Maar wanneer is de kortste dag, de dag met het minste daglicht? En waarom valt de vroegste zonsondergang niet op die dag?

De kortste dag verschilt per jaar

De kortste dag van het jaar valt niet ieder jaar op dezelfde datum. Meestal is dat 21 december, maar soms valt deze dag op 20 of 22 december. Dat heeft te maken met de stand van de aarde ten opzichte van de zon: de aardas staat een beetje schuin.

Rond 21 december is het noordelijk halfrond het verst van de zon af gekanteld. De zon staat dan midden op de dag op haar laagste punt aan de hemel en we hebben de minste uren daglicht. Dit moment heet de winterzonnewende. Vanaf dan worden de dagen langzaam weer langer.

Wanneer is de kortste dag in 2026?

In 2026 valt de kortste dag op maandag 21 december. De winterzonnewende vindt die avond plaats om 21.50 uur Nederlandse tijd. In Utrecht komt de zon die dag om 08.46 uur op en gaat hij om 16.29 uur onder. Dat is 7 uur en 44 minuten daglicht.

Rond de langste dag in juni is er in Utrecht ongeveer 16 uur en 45 minuten daglicht, ruim 9 uur meer dan in december. De daglengte verschilt binnen Nederland een beetje: in het noorden zijn de winterdagen iets korter dan in het zuiden.

De vroegste zonsondergang valt eerder

De vroegste zonsondergang valt niet op de kortste dag. In 2026 gaat de zon in Utrecht op 13 december het vroegst onder, rond 16.27 uur. Dat is ruim een week voor de kortste dag.

Het gevoel dat het begin december ontzettend vroeg donker wordt, klopt dus. Vanaf half december gaat de zon 's avonds weer langzaam later onder, terwijl de dagen als geheel nog korter worden.

De laatste zonsopkomst valt juist later

Bij de zonsopkomst gebeurt het omgekeerde: de laatste zonsopkomst valt na de kortste dag. In 2026 komt de zon in Utrecht rond 30 en 31 december het laatst op, om ongeveer 08.48 uur.

De ochtenden worden na de kortste dag dus nog een tijdje donkerder, terwijl het 's avonds alweer iets langer licht blijft. De kortste dag valt tussen de vroegste zonsondergang en de laatste zonsopkomst in.

De daglengte verandert niet steeds even snel

Rond maart en september verandert de daglengte snel. In die maanden winnen of verliezen we in Nederland soms wel vier minuten daglicht per dag. Rond de langste dag in juni en de kortste dag in december gaat het veel langzamer en verandert de daglengte van dag tot dag maar weinig.

Daarom merk je in september en oktober zo duidelijk dat de dagen korter worden, terwijl de verandering rond de feestdagen nauwelijks opvalt. Na 21 december worden de dagen eerst nog heel langzaam langer, maar richting het voorjaar komt er steeds sneller daglicht bij.

De belangrijkste feiten op een rij

Voor Utrecht geldt in 2026 het volgende:

- de kortste dag is 21 december.

- de vroegste zonsondergang is op 13 december om 16.27 uur.

- de laatste zonsopkomst is op 30 december om 08.48 uur.

Veelgestelde vragen