De eerste vlokken kunnen vroeg vallen

Voor sneeuw moet het natuurlijk koud genoeg zijn, maar aan de grond hoeft het daarvoor niet per se te vriezen. Sneeuwvlokken ontstaan hoger in de atmosfeer, waar het veel kouder is.

Is de luchtlaag tussen de wolk en de grond koud genoeg, dan bereiken de vlokken de grond als sneeuw. Zit er onderweg een wat warmere laag tussen, dan smelten ze gedeeltelijk en krijgen we natte sneeuw. Daarom kan het bij een temperatuur van een paar graden boven nul toch sneeuwen. Vooral tijdens een stevige bui kan de temperatuur bovendien tijdelijk dalen en kan regen ineens overgaan in natte sneeuw.

Sneeuwval is nog geen sneeuwdek

Dat er sneeuw uit de lucht valt, betekent niet automatisch dat de wereld ook wit wordt. Zeker vroeg in het winterseizoen is de ondergrond vaak nog te warm. De eerste vlokken smelten dan direct op wegen, stoepen en daken. Op gras, auto’s en andere oppervlakken kan soms wel tijdelijk een dun laagje ontstaan.

Ook de Noordzee speelt een rol. In het najaar is het zeewater nog relatief warm. Bij wind vanaf zee is het daarom vooral in de kustgebieden vaak zachter dan verder landinwaarts. Het kan gebeuren dat in het binnenland sneeuw valt of blijft liggen, terwijl het dicht bij de kust vooral regent.

Wanneer blijft sneeuw wel liggen?

Voor een echt sneeuwdek moeten meerdere dingen samenvallen. Niet alleen de lucht moet koud genoeg zijn, ook de temperatuur van de ondergrond is belangrijk. Na een koude periode heeft sneeuw daarom veel meer kans om te blijven liggen.

Ook het tijdstip en de intensiteit van de sneeuwval maken verschil. Tijdens stevige sneeuwval kan de omgeving sneller afkoelen en kan zich soms toch een sneeuwdek vormen terwijl de temperatuur rond het vriespunt ligt. Komt de temperatuur boven nul, breekt de zon door of valt er regen? Dan kan een vers sneeuwdek ook razendsnel weer verdwijnen.

Wanneer valt de eerste sneeuw bij jou?

Het moment van de eerste sneeuw verschilt flink van jaar tot jaar én van plaats tot plaats. Soms zien we al vroeg in het seizoen de eerste natte vlokken, terwijl we er in een zachte winter veel langer op moeten wachten.

Zie je de eerste vlokken? Dan zien we jouw foto natuurlijk graag terug in onze fotogalerij.

Wanneer valt gemiddeld de eerste sneeuw in De Bilt?

In De Bilt valt de eerste sneeuw van het winterseizoen tegenwoordig gemiddeld rond 8 december. Dat blijkt uit de klimaatperiode 1991-2020. Opvallend is dat de eerste sneeuw vroeger een stuk eerder viel. Tussen 1951 en 1980 was dat gemiddeld al op 15 november.

De eerste sneeuw laat dus steeds langer op zich wachten. Dat heeft onder andere te maken met de opwarming van ons klimaat. Overigens betekent de eerste sneeuw niet meteen dat het landschap wit kleurt. Ook een paar natte sneeuwvlokken die direct smelten, tellen mee.

Veelgestelde vragen

Moet het vriezen voordat het kan sneeuwen?

Aan de grond niet per se. Sneeuwvlokken ontstaan hoger in de atmosfeer, en is de laag daaronder koud genoeg, dan halen ze de grond. Bij een paar graden boven nul kan het dus sneeuwen.

Waarom blijft de eerste sneeuw vaak niet liggen?

Vroeg in het winterseizoen is de ondergrond meestal nog te warm, dus smelten de vlokken direct op wegen, stoepen en daken. Op gras en andere oppervlakken blijft soms wel tijdelijk een dun laagje liggen.

Waarom sneeuwt het bij de kust minder snel?

In het najaar is het zeewater nog relatief warm. Bij wind vanaf zee is het in de kustgebieden daardoor vaak zachter, terwijl het in het binnenland wel kan sneeuwen of blijven liggen.

Lees ook

• Wanneer wordt een zonsondergang écht mooi? (Seizoenen · 4 min)
• Waarom stormt het vooral in de herfst en winter? (Seizoenen · 4 min)
• Hoe ontstaat ochtendmist? (Seizoenen · 5 min)

Meer weerweetjes

• Wanneer kun je de sterrenhemel het beste zien?
• Waar komt de knal of het gerommel van onweer vandaan?
• Waarom is er altijd zoveel ruzie en gezeur over het weer?
• Hoe bereidden mensen zich vroeger voor op het weer?
• Zelf het weer meten in je achtertuin