Seizoenen · 4 min leestijd · bijgewerkt oktober 2026
Waarom stormt het vooral in de herfst en winter?
Door de redactie van Weermeisje · dagelijks het weer sinds 2012
Zodra de blaadjes van de bomen vallen, lijkt ook het stormseizoen te beginnen. Dat is geen toeval. In de herfst en winter wordt de atmosfeer boven de Atlantische Oceaan een stuk onrustiger en krijgen krachtige depressies meer kans om onze kant op te komen.
Grote temperatuurverschillen als motor
Voor het ontstaan en versterken van depressies zijn temperatuurverschillen in de atmosfeer belangrijk. Vanaf de herfst koelen de noordelijke gebieden snel af, terwijl het verder naar het zuiden veel warmer blijft.
Dat verschil in temperatuur helpt de straalstroom op gang: een band met zeer sterke wind op ongeveer 9 tot 12 kilometer hoogte. In de herfst en winter is die straalstroom gemiddeld sterker dan in de zomer.
Rond de straalstroom kunnen lagedrukgebieden ontstaan en snel uitdiepen. Ligt de straalstroom gunstig boven de Atlantische Oceaan, dan kunnen zulke depressies richting West-Europa trekken en bij ons voor veel wind of zelfs storm zorgen.
De Noordzee is niet de motor
Dat de Noordzee in het najaar nog relatief warm is, heeft zeker invloed op ons weer. Koude lucht die over het warme zeewater stroomt, kan bijvoorbeeld gemakkelijk buien veroorzaken. Maar voor onze zware herfst- en winterstormen moeten we vooral veel groter kijken. De belangrijkste motor zit in de grote temperatuurverschillen in de atmosfeer en de bijbehorende straalstroom boven de Atlantische Oceaan.
En waarom dan niet alleen midden in de winter?
Ook midden in de winter kan het flink stormen. Sterker nog: er bestaat geen scherpe grens waarbij de herfst eindigt en het stormgevaar afneemt. Zo trok op 18 januari 2018 een zware westerstorm over Nederland en kregen we in februari 2020 te maken met storm Ciara.
Of Nederland daadwerkelijk een storm krijgt, hangt uiteindelijk af van de precieze koers en kracht van de Atlantische depressies. Sommige jaren krijgen we meerdere stormen achter elkaar, andere jaren blijft het opvallend rustig.
Het echte stormseizoen beperkt zich dus niet tot de herfst. Vanaf het najaar tot in de winter, en soms nog in het vroege voorjaar, is de Atlantische Oceaan op zijn actiefst en neemt de kans op stormachtig weer bij ons toe.
Veelgestelde vragen
Waarom stormt het vooral in de herfst en winter?
De noordelijke gebieden koelen vanaf de herfst snel af, terwijl het zuidelijker warm blijft. Dat temperatuurverschil versterkt de straalstroom, en daaromheen kunnen depressies ontstaan en snel uitdiepen.
Komt het door de warme Noordzee?
De warme Noordzee zorgt in het najaar vooral voor buien als koude lucht over het water stroomt. De zware stormen komen van de grote temperatuurverschillen in de atmosfeer en de straalstroom boven de Atlantische Oceaan.
Kan het midden in de winter ook flink stormen?
Ja, er is geen scherpe grens. Op 18 januari 2018 trok een zware westerstorm over Nederland en in februari 2020 kregen we storm Ciara.
Lees ook
- Hoe ontstaat ochtendmist? (Seizoenen · 5 min)
- Wanneer kun je de sterrenhemel het beste zien? (Seizoenen · 4 min)
- Wanneer valt de eerste sneeuw? (Seizoenen · 4 min)
