Helder en droog is belangrijker dan koud

Voor een mooie sterrenhemel heb je natuurlijk zo weinig mogelijk bewolking nodig. Maar ook de helderheid van de lucht speelt een rol. Droge, schone lucht laat het sterrenlicht beter door dan een atmosfeer met veel vocht, nevel of kleine deeltjes. Na de passage van een koufront kan bijvoorbeeld heldere polaire lucht Nederland binnenstromen. Tussen eventuele buien door kan het zicht dan bijzonder goed zijn.

Dat betekent overigens niet dat een koude nacht automatisch een heldere nacht is. Juist tijdens koude, rustige nachten kunnen mist en lage bewolking ontstaan. Kijk daarom vooral naar de verwachte bewolking en het zicht, en niet alleen naar de luchtdruk.

De maan doet ook mee

Wil je zoveel mogelijk zwakke sterren zien? Dan speelt de maan een grote rol. Rond volle maan verlicht het maanlicht de hemel en worden zwakkere sterren veel moeilijker zichtbaar. Rond nieuwe maan ontbreekt dat felle maanlicht en is de hemel veel donkerder. Vooral voor het bekijken of fotograferen van zwakke objecten aan de hemel zijn nachten rond nieuwe maan daarom ideaal.

Zoek het donker op

Zelfs tijdens een kraakheldere nacht bepaalt lichtvervuiling voor een groot deel hoeveel sterren je kunt zien. Buiten steden en dorpen is de hemel aanzienlijk donkerder.

Zoek daarom een donkere plek met zo min mogelijk verlichting en een vrij uitzicht. Geef je ogen vervolgens minstens 20 tot 30 minuten om aan het donker te wennen. Kijk in die tijd zo min mogelijk op een fel telefoonscherm, want daarmee begint je aanpassing aan het donker weer deels opnieuw. En kijk niet alleen naar het tijdstip van zonsondergang. Daarna blijft het nog een tijd schemeren. Pas later wordt het echt donker en komen steeds meer zwakke sterren tevoorschijn.

De ideale sterrennacht? Weinig bewolking, heldere en droge lucht, weinig maanlicht en zo min mogelijk kunstlicht. Als die ingrediënten samenkomen, hoef je voor een indrukwekkende sterrenhemel soms helemaal niet ver van huis.

Veelgestelde vragen

Wanneer is de hemel het donkerst?

Rond nieuwe maan. Rond volle maan verlicht het maanlicht de hemel en worden zwakkere sterren veel moeilijker zichtbaar.

Is een koude nacht ook een heldere nacht?

Niet automatisch. Juist tijdens koude, rustige nachten kunnen mist en lage bewolking ontstaan. Kijk daarom naar de verwachte bewolking en het zicht.

Hoe lang duurt het voordat je ogen aan het donker wennen?

Reken op minstens 20 tot 30 minuten. Kijk in die tijd zo min mogelijk op een fel telefoonscherm, want daarmee begint het wennen deels opnieuw.

Lees ook

• Wanneer valt de eerste sneeuw? (Seizoenen · 4 min)
• Wanneer wordt een zonsondergang écht mooi? (Seizoenen · 4 min)
• Waarom stormt het vooral in de herfst en winter? (Seizoenen · 4 min)

Meer weerweetjes

• Hoe ontstaat ochtendmist?
• Waar komt de knal of het gerommel van onweer vandaan?
• Waarom is er altijd zoveel ruzie en gezeur over het weer?
• Hoe bereidden mensen zich vroeger voor op het weer?
• Zelf het weer meten in je achtertuin