Weer & veiligheid · 3 min leestijd · bijgewerkt augustus 2026
Wat is gevoelstemperatuur precies?
Door de redactie van Weermeisje · dagelijks het weer sinds 2012
De thermometer geeft 3 graden aan, maar in het weerbericht staat een gevoelstemperatuur van -3. Hoe kan dat? De temperatuur is niet ineens lager geworden: de gevoelstemperatuur zegt iets over hoe snel je lichaam warmte verliest.
De wind maakt het kouder voor je lichaam
Rond je huid bevindt zich normaal gesproken een dun laagje lucht dat door je lichaam wordt opgewarmd. Als het hard waait, wordt dat warme laagje steeds weggeblazen en vervangen door koudere lucht.
Daardoor verlies je sneller lichaamswarmte en voelt dezelfde buitentemperatuur een stuk kouder aan. Dit noemen we ook wel windchill.
Belangrijk om te weten: de thermometer blijft gewoon dezelfde temperatuur aangeven. Ook een stilstaande auto of tuinplant voelt geen gevoelstemperatuur. Het getal is bedoeld om aan te geven wat kou en wind samen betekenen voor het menselijk lichaam.
Hoe wordt de gevoelstemperatuur berekend?
Het KNMI gebruikt voor winterse gevoelstemperatuur de zogeheten JAG/TI-methode. Daarbij worden de gemeten luchttemperatuur en windsnelheid gecombineerd.
Hoe lager de temperatuur en hoe harder het waait, hoe lager de gevoelstemperatuur kan uitkomen. Bij weinig wind ligt de gevoelstemperatuur juist dicht bij de werkelijke temperatuur.
De berekening gaat uit van omstandigheden in de schaduw. Sta je op een zonnige winterdag lekker uit de wind, dan kan het voor jou dus een stuk aangenamer aanvoelen dan het weerbericht doet vermoeden.
En in de zomer?
Bij warmte werkt het anders. Dan speelt niet alleen de temperatuur een rol, maar bijvoorbeeld ook de luchtvochtigheid.
Ons lichaam koelt zichzelf af door te zweten. Dat werkt vooral doordat zweet op de huid verdampt. Is de lucht erg vochtig, dan gaat die verdamping moeilijker en kan warmte benauwender aanvoelen.
Voor warmte bestaan daarom andere maatstaven om te bepalen hoeveel belasting het weer voor het menselijk lichaam oplevert. Ook zonnestraling, wind, kleding en lichamelijke inspanning bepalen uiteindelijk hoe warm jij het daadwerkelijk ervaart.
Gevoelstemperatuur is dus geen tweede thermometerwaarde. Het is een hulpmiddel om te laten zien wat het weer met ons doet.
Verder lezen: Het weerbericht van vandaag, Wat betekent code oranje eigenlijk?, Waarom is er altijd zoveel ruzie over het weer?
Veelgestelde vragen
Is de gevoelstemperatuur een echte temperatuur?
Nee. De thermometer geeft gewoon dezelfde waarde aan. De gevoelstemperatuur laat zien wat kou en wind samen betekenen voor het menselijk lichaam; een stilstaande auto of een tuinplant merkt er niets van.
Hoe wordt de winterse gevoelstemperatuur berekend?
Het KNMI gebruikt de JAG/TI-methode, waarbij de gemeten luchttemperatuur en de windsnelheid worden gecombineerd. De berekening gaat uit van omstandigheden in de schaduw.
Waarom voelt warmte bij vochtige lucht zwaarder?
Je lichaam koelt zichzelf af doordat zweet op de huid verdampt. Is de lucht erg vochtig, dan gaat dat verdampen moeilijker en kan warmte benauwender aanvoelen.
Lees ook
- Wat betekent code oranje eigenlijk? (Weer & veiligheid · 4 min)
- Waarom stormt het vooral in de herfst en winter? (Seizoenen · 4 min)
- Wat is een shelf cloud? (Weerverschijnselen · 4 min)
